ΜΕΤΑΠΑΤΕΡΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΑΤΕΡΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

Μεταπατερική θεολογία
καί ἐκκλησιαστική πατερική ἐμπειρία

Περιεχόμενα

Εἰσαγωγή

1. Ἡ μεταπατερική θεολογία ἀπό ἐκκλησιαστικῆς  προοπτικῆς

1. Ἡ θεολογία τοῦ Aleksei Khomiakov (Ἀλέξη Χομιακώφ)
   ὡς πυρήνας τῆς μεταπατερικῆς θεολογίας

2. Βασικά σημεῖα τῆς μεταπατερικῆς θεολογίας

3. Ἐφαρμογές τῆς μεταπατερικῆς θεολογίας στήν
   σύγχρονη θεολογική σκέψη

4. Ἕνα χαρακτηριστικό παράδειγμα

5. Ἡ ἐκκλησιαστική παράδοση

α) Ἑνότητα Προφητῶν, Ἀποστόλων καί Πατέρων

β) Τά ἄρρητα ρήματα καί τά κτιστά ρήματα, νοήματα

γ) Ὁ λατρευτικός καί λειτουργικός πλοῦτος

δ) Ἡ περίπτωση τοῦ Γέροντος Σωφρονίου

6. Ἐπιλεγόμενα

2. Μιά κυοφορούμενη αἵρεση στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία

1. Οἱ δῆθεν δύο τύποι ἐκκλησιολογίας στήν ὀρθόδοξη θεολογία

2. Συνοπτική ἀντίκρουση

3. Εὐρύτερες ἀναλύσεις

α) Οἱ προϋποθέσεις τοῦ ὀρθοδόξως θεολογεῖν

β) Ἡ ἐμπειρία τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ καί ἡ διατύπωσή της

γ) Ἡ νηπτική παράδοση καί ἡ Ἁγία Γραφή

δ) Ἡ νηπτική-ἡσυχαστική παράδοση καί οἱ ἅγιοι
   Πατέρες

ε) Ἡ νηπτική-ἡσυχαστική παράδοση καί οἱ Οἰκουμενικές
    Σύνοδοι

στ) Ἡ παράδοση τῆς Φιλοκαλίας

ζ) Ἡ νηπτική θεολογία, τά Μυστήρια καί ἡ λατρεία
    τῆς Ἐκκλησίας

η) Ἡ ἑρμηνεία τοῦ π. Ἰωάννου Ρωμανίδη

4. Συμπέρασμα

3. Ἡ «γλώσσα» τοῦ Θεοῦ καί ἡ γλώσσα τῶν ἀνθρώπων,
   ἤγουν ἄρρητα ρήματα καί κτιστά ρήματα καί νοήματα

1. Ἐμπειρία ἀρρήτων ρημάτων

2. Ἡ «φωνή» τοῦ Θεοῦ καί οἱ γλῶσσες τῶν ἀνθρώπων

α) Οἱ ἀπόψεις τοῦ Εὐνομίου

β) Οὐσία καί ἐνέργειες, πράγματα καί ὀνόματα

γ) Ὁ Θεός δέν εἶναι «γραμματιστής»

δ) Οἱ γλῶσσες εἶναι κατασκευάσματα τῶν ἀνθρώπων

ε) Δέν ὑπάρχουν ἱερές γλῶσσες

στ) Ἡ ἐπικοινωνία τοῦ Θεοῦ μέ τούς ἀνθρώπους

3. Μεταφορά τῶν ἀρρήτων ρημάτων μέ κτιστά ρήματα
   καί νοήματα

4. Ἡ ἀποκαλυπτική ἐμπειρία καί οἱ θεολογικοί ὅροι

5. Συμπέρασμα

4. Τά φυσικά, ἡ μεταφυσική καί ἡ ὀρθόδοξη θεολογία

1. Τά φυσικά καί ἡ μεταφυσική

α) Σύντομη ὁρολογία

β) Συνάρτηση φυσικῶν καί μεταφυσικῆς

2. Ἡ δυτική θεολογία καί ἡ ἀντιμεταφυσική

α) Σχολαστική θεολογία, κοσμοείδωλο

β) Κατάρρευση τοῦ κοσμοειδώλου ἀπό διαφωτιστές

3. Ἡ οὐσία τῆς ὀρθοδόξου θεολογίας

4. Ὁ θεολόγος καί ὁ ἐπιστήμονας σέ σχέση μέ τόν Θεό
   καί τόν κόσμο

5. Συμπέρασμα

5. Διαλεκτικοί καί ἀποδεικτικοί συλλογισμοί περί θείων
   καί ἀνθρωπίνων

1. Διπλή ἀλήθεια, γνώση, μεθοδολογία

2. Συλλογισμοί καί διαλεκτική

α) Εἴδη συλλογισμῶν

β) Ὁρισμός καί περιεχόμενο τῆς διαλεκτικῆς

γ) Διαλεκτική καί σχολαστικισμός

3. Ἡ διδασκαλία τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ γιά
    τούς διαλεκτικούς καί ἀποδεικτικούς συλλογισμούς

α) Ἡ γνώση τοῦ Θεοῦ

β) Ἡ διαλεκτική ἀπό ὀρθοδόξου πλευρᾶς

γ) Οἱ διαλεκτικοί καί ἀποδεικτικοί συλλογισμοί γιά
   τόν Θεό

δ) Διαφορά μεταξύ διαλεκτικοῦ καί ἀποδεικτικοῦ
   συλλογισμοῦ

ε) Σχολαστική καί ὀρθόδοξη θεολογία

4. Φιλοσοφία, ἐπιστήμη καί θεολογία

5. Συμπέρασμα

6. Ἐνστάσεις γιά τήν «ὀντολογία τοῦ προσώπου»,
    τό χρονικό μιᾶς ἔρευνας

1. Ἡ «ἔνσταση» τοῦ Χρήστου Γιανναρᾶ

2. Τό χρονικό μιᾶς ἔρευνας γιά τό θέμα τοῦ προσώπου

3. Τά βιβλία καί τά κείμενά μου γιά τό πρόσωπο

α) «Πρόσωπο καί ἐλευθερία»

β) «Τό πρόσωπο στήν Ὀρθόδοξη Παράδοση»

γ) «Ἡ περί προσώπου διδασκαλία, κατά τόν ἅγιο
    Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ»

δ) «Τό πρόσωπο ὡς ἀλήθεια στήν διδασκαλία τοῦ
    Γέροντος Σωφρονίου»

ε) «Περσοναλισμός καί πρόσωπο»

στ)«Πρόσωπα, οὐσία καί ἐνέργεια»

ζ) «Ἡ δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου»

4. Δύο πρόσφατα κείμενα γιά τό πρόσωπο

α) Πρόσωπα καί «κοινωνία προσώπων»

Ι. Ἡ θεολογία τοῦ προσώπου

ΙΙ. Ἡ «Κοινωνία τῶν προσώπων»

β) Βουλησιοκρατικός (βολονταριστικός) περσοναλισμός

Ι. Οἱ δύο θελήσεις στόν Χριστό

ΙΙ. Ἡ θέληση κατά τόν ἅγιο Μάξιμο τόν Ὁμολογητή

ΙΙΙ. Φυσικό καί γνωμικό θέλημα

IV. Ἡ «ἐλευθερία τῆς βούλησης-θέλησης τοῦ προσώπου» κατά
     τήν φιλοσοφία καί τήν πατερική θεολογία

1. Ἡ θέληση-βούληση στήν δυτική θεολογία καί φιλοσοφία

2. Ἡ θέληση στήν ὀρθόδοξη θεολογία

3. Ἡ διδασκαλία τοῦ ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ
    γιά τήν ἐλευθερία, τήν θέληση καί τήν προαίρεση

4. Οἱ συνέπειες τοῦ περσοναλισμοῦ στήν
   ἐκκλησιαστική ζωή

5. Γενικά συμπεράσματα περί προσώπου

7. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ὡς ἐκφραστής
   τῆς ἁγιορείτικης ζωῆς

1. Ἁγιορείτης κατά τήν καρδία πρίν γίνη ἁγιορείτης μοναχός

2. Οἱ βάσεις τῆς ἁγιορείτικης ζωῆς

3. Μυστήρια καί ἡσυχασμός

4. Τό δόγμα, καρπός πράξεως καί θεωρίας

5. Ἡ ἐξάσκηση τῆς ποιμαντικῆς

6. Ἐπίλογος

8. Ὁ Παναγιώτης Χρήστου ὡς Καθηγητής καί κορυφαῖος
    Πατρολόγος

1. Ὁ Καθηγητής - Δάσκαλος

2. Κορυφαῖος Πατρολόγος

9. Δημιουργία καί ἀναδημιουργία τοῦ ἀνθρώπου,
    κατά τήν Φιλοκαλία τῶν ἱερῶν νηπτικῶν

1. Ἡ ἀξία τῆς Φιλοκαλίας

2. Τό Προοίμιον τοῦ ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου

α) Ὁ σκοπός τῆς δημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου

β) Ἡ πτώση τοῦ ἀνθρώπου

γ) Ἡ ἐνανθρώπηση τοῦ Χριστοῦ

δ) Ἡ ἀπόσβεση τοῦ πνεύματος τοῦ Θεοῦ

ε) Οἱ ἅγιοι Πατέρες γιά τήν νήψη καί τήν προσευχή

στ)Πατρική κληρονομία

ζ) Σπάνια τά βιβλία περί τῆς νηπτικῆς ζωῆς

η) «Οἱ σωζόμενοι»

θ) Ἡ ἀξία τῆς συλλογῆς τῆς Φιλοκαλίας

ι) Ἀπάντηση σέ ἀντιρρήσεις

ια) Προτροπή γιά πνευματική βρώση καί πόση

3. Συμπέρασμα

10. Ἡ ἄκτιστη θεία Λειτουργία στόν ἄκτιστο ναό

1. Τό βιβλίο τῆς Ἀποκαλύψεως τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου

2. Ἡ ἄκτιστη θεία Λειτουργία

α) Οἱ προϋποθέσεις τῆς θείας Λειτουργίας

β) Ἡ θεωρία τῆς ἄκτιστης θείας Λειτουργίας

3. Ὁ ἄκτιστος ναός

α) Ὁ ναός καί τό ἄνοιγμά του

β) Ὁ καινός οὐρανός καί ἡ καινή γῆ

4. Ἡ ἀντανάκλαση τῆς οὐράνιας ζωῆς στήν θεία
   Λειτουργία τῆς Ἐκκλησίας

5. Ἐπίλογος