ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ

«Θεολογία γεγονότων» 

ἤγουν ἡ σχέση μεταξύ

θεολογίας καί ἱστορίας

ἀποκαλύψεως καί ἐμπειρίας

 «Θεολογία γεογονότων», ἕνα βιβλίο πού ξεπερνᾶ τήν ἐποχή τῶν γεγονότων καί δείχνει τήν θέση τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς Θεολογίας μέσα στήν ἱστορία καί τήν κοινωνία. Κείμενα ἱστορικά, πολιτιστικά, νηπτικά καί κοινωνικά πού μᾶς δίνουν τήν δυνατότητα νά εἰσέλθουμε στό βάθος τῶν γεγονότων καί νά δοῦμε τό νόημα καί τόν σκοπό πού ἔχει ἡ θεολογία στήν ζωή μας καί συντελοῦν στήν ἀναζωογόνηση τῆς ὀρθόδοξης ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς.

Ὁ Χριστός ἐνηνθρώπησε μέσα στήν ἱστορία, γεννήθηκε ἐπί Καίσαρος Αὐγούστου, ἔζησε σέ συγκεκριμένη ἱστορική περίοδο στήν Παλαιστίνη, σταυρώθηκε «ἐπί Πον­τίου Πιλάτου», πέθανε στόν Σταυρό, ἡ ψυχή Του μαζί μέ τήν θεότητά Του κατέβηκε στόν Ἅδη –τό κρά­τος τοῦ θανάτου– καί ἀνα­στήθηκε ἐκ νεκρῶν. Ἡ Ἐκκλησία ὡς Σῶμα Χριστοῦ ἄρχισε τήν ἡμέ­­ρα τῆς Πεν­τηκοστῆς καί ἐξαπλώθηκε σέ ὅλην τήν οἰ­κουμένη μέ τό κήρυγμα τῶν Ἀποστόλων καί στήν συνέχεια μέ τήν διδασκαλία τῶν ἁγίων Πατέρων. Τά δόγματα - ὅροι καθο­ρί­σθηκαν ἀπό τίς Οἰκουμενικές Συνόδους. «Ἡ Ἐκκλη­σία ἀναγνω­ρίζει καί διακηρύσσει τίς δογ­­ματικές ἀλήθειες ὡς γεγονότα τῆς ἱστορίας», γιατί ἔπρεπε νά ἀν­τικρούση συγκε­­κριμένες αἱρετικές διδασκαλίες καί νά ἐκφράση ὀρ­θοδόξως τήν ἀποκαλυπτική ἀλήθεια, ὥστε νά μήν ἀλ­λοιωθῆ ἀπό τίς ποικίλες αἱρετικές πλάνες.

Ἔτσι, ἡ ὀρθόδοξη πίστη, ἡ βίωση τῆς ὀρθοδόξου διδα­σκα­λίας, ἡ μέθεξη τῆς ζωῆς τοῦ Χριστοῦ συνιστοῦν τήν «θεο­λογία γεγονότων». Εἶναι φανερό ὅτι «ἡ πατερική θεο­λογία εἶναι πάν­τα θεο­λογία γεγονότων, μᾶς φέρνει ἀν­τι­μέτωπους μέ γεγονότα, τά γεγονότα τῆς ἱερᾶς ἱστορίας».

Ὁ Χριστός ἐργάζεται, διά τῆς Ἐκκλησίας, μέσα στήν ἱστορία. Οἱ Πατέρες, πού εἶναι διάδοχοι τῶν ἁγίων Ἀπο­στόλων καί εἰς «τύπον καί τοῦ τόπον Χριστοῦ», ἀν­τι­­­με­τωπίζουν τά γεγονότα πού ἀνακύπτουν κάθε φορά στόν ἱστορικό βίο τῆς Ἐκκλησίας μέ τόν «νοῦν τοῦ Χριστοῦ». Οἱ ἅγιοι Μάρτυρες, ἀσκητές, ἔγγαμοι Χριστιανοί ἀπο­­­τε­λοῦν τήν «ἱερά ἱστορία» τῆς Ἐκκλησίας. Τά δόγματα εἶναι οἱ ὅροι τῆς ἀπο­καλυπτικῆς ἀλήθειας σέ μιά ἐποχή συγχύσεως καί πλάνης. Οἱ ἐκκλησιαστικές τέχνες εἶναι ἔκφραση τῆς ἄκτι­­­στης πραγματικότητας, ἡ ὁποία ἀποκα­λύ­πτε­ται στούς Ἁγίους. Ἡ ζωή καί ἡ διδασκαλία τῶν Ἁγίων διά μέσου τῶν αἰώνων συνιστοῦν τήν «θεο­λογία γεγονότων» τῆς ἱερᾶς ἱστορίας. Ἔτσι, ὅποιος ἀγνοεῖ τήν ζωή τῆς Ἐκ­­­­κλησίας πού πορεύεται μέσα στήν ἱστορία καί τήν ἐξαγιάζει μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, ὅποιος παραθεωρεῖ τήν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας, δηλαδή τήν διδασκαλία τῶν Οἰκουμενικῶν καί Τοπικῶν Συνόδων γιά μιά δῆθεν ἐπιστρο­φή στό λεγόμενο «βιβλικό θεμέλιο», αὐτό εἶναι μιά ἀποσάρκωση τῆς ἱερᾶς ἀποκαλύψεως.

Ἡ ὀρθόδοξη θεο­λογία συν­δέ­εται πολύ στενά μέ τήν παράδοση τῶν Προφητῶν, τῶν Ἀπο­στόλων καί τῶν Πατέρων· αὐτό συνιστᾶ τήν «θεο­λογία γεγονότων», ὅπως ἐκφράζεται μέσα στήν ἐκκλη­σια­στική ζωή καί βιώνεται στήν ζωή τῶν μελῶν τῆς Ἐκ­κλησίας, πού σέβον­ται τόν «θεσμόν τῆς Ἐκκλησίας» καί διαφο­ροποιεῖται ἀπό κάθε ἄλλη παράδοση.

Στό βιβλίο «Θεολογία γεγονότων» διατυπώνον­ται κείμενα τά ὁποῖα ἐκφωνήθηκαν σέ διάφορα ἀκροατήρια καί ἀναφέρον­ται στό θέμα τῆς σχέσεως μεταξύ τῆς θεο­λογίας καί τῆς ἱε­ρᾶς ἱστορίας, δηλαδή τῆς «θεο­λογίας τῶν γεγονότων».

Ἡ Ἐκκλησία εἶναι «ὁδός», συνδέεται μέ τόν Χριστό, ὡς Σῶμα Του, οἱ Χριστιανοί, τά μέλη τῆς Ἐκκλησίας, ἀκολουθοῦν τόν Χριστό πού εἶναι «ἡ ὁδός καί ἡ ἀλήθεια καί ἡ ζωή» (Ἰω. ιδ΄, 6) καί πορεύονται πρός τό τέλος, ὅπως περιγράφεται στό βιβλίο τῆς Ἀποκαλύ­ψεως, ζώντας ὅμως τόν Χριστό, πού εἶναι «ὁ πρῶτος καί ὁ ἔσχατος» (Ἀπ. α΄, 17), καί ὡς ἔσχατος εἰσῆλθε μέσα στήν ἱστορία γιά νά ἐνισχύη τούς «ὁδίτες» στήν οὐράνια πόλη, «ἧς τεχνίτης καί δημιουργός ὁ Θεός» (Ἑβρ. ια΄, 10).

ἀπό τόν πρόλογο τοῦ βιβλίου